Gebelik Öncesi Muayene ve Check Up

Gebelik, kadın vücudunda farklı değişimlerin meydana geldiği bir süreçtir. Bu sürece beden sağlığının tam olarak hazır olması, hem gebeliğin sorunsuz olarak atlatılması hem de bebeğin sağlıklı olarak dünyaya gelmesi için çok önemlidir. Geçmiş dönemlerde gebelikteki rutin muayeneler, gebelikle başlar ve doğuma kadar devam ederdi. Bu şekilde tüm etkenlerin kontrol edildiği düşünülürdü. Fakat yapılan araştırmaların sonucunda gebelik öncesi dönemin de gerek gebelik, gerekse de doğum sonrası için çok önemli olduğu ortaya konuldu. Bundan dolayı bebek düşünen anne adaylarının, bu süreçten önce bir kadın doğum uzmanına gelmesi gerekir. Böylece yapılacak gebelik öncesi muayene ve check up ile bu süreç daha sorunsuz olarak geçirilecektir.

Gebelik önce muayene, tıbbi olarak prekonsepsiyonel vizit olarak adlandırılır. Burada muayene yapılmasının temel amacı, anne adayının taşıdığı risk faktörlerini belirlemek, belirlenen risklerin düşürülmesini sağlamak, anne adayına gebelik hakkında bilgi vermek ve bilinçlenmesini sağlamaktır.

Gebelik Öncesi Muayenede Neler Yapılır?

Gebelik öncesi muayenede yapılan bir takım rutin kontroller vardır. Bu kontrollerde anne adaylarının bütün değerleri kontrol edilir ve taşıdığı riskler belirlenir. Bunlardan gerekli görülenler için tedavi süreçleri hemen başlatılır. Gebelik öncesi muayenede incelenen faktörler genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir.

Genel Muayene

Genel muayenenin ilk aşamasında doktor tarafından anne adayına bir takım sorular sorulur. Bu sorularda anne adayının sahip olduğu kronik ve jinekolojik hastalıklar öğrenilir. Epilepsi, diyabet, yüksek tansiyon, enfeksiyon, miyom ve over kist gibi rahatsızlıklar gebeliği etkilediği için bu işlem yapılır. Ayrıca anne adayının daha önce yaşadığı gebelik süreçleri ve varsa yaptığı düşükler de araştırılır. Bunların haricinde adayın kilosu, beslenme alışkanlıklar, sigara ve alkol kullanıp kullanmadığı gibi bilgiler de yine genel muayene esnasında elde edilir.

Genel muayenenin anne adayını daha yakından tanımak için yapılan bir işlem olarak ifade edilmesi yanlış olmaz. Genetik olarak taşınan riskler, genel beden özellikleri ve yaşam stili öğrenilen anne adaylarının gebeliğe hazırlanması, daha etkili bir şekilde gerçekleştirilir. Ayrıca gebelikle ilgili danışmanlık hizmeti de bu muayeneden sonra verilmeye başlar.

Genel muayenede yapılan bazı rutin uygulamalar vardır. Bu uygulamalar şunlardır:

Kan ve idrar tahlili

Jinekolojik ultrason

Vücut kitle endeksinin ölçülmesi

Tansiyon kontrolleri

Bu tetkikler, anne adayının hiçbir şikayeti olmamasına rağmen yapılır. Ayrıca anne ile babanın kan gruplarına bakılarak, kan uyuşmazlığı olup olmadığı da kontrol edilir. Geçmişte kızamıkçık ve benzer rahatsızlıkların geçirilip geçirilmediği de araştırılır.

Aşılar

Gebelik öncesi muayene yapılırken anne adayının geçmiş aşılarına bakılır. Burada eksik olan varsa onlar tamamlanır. Ayrıca tetanos ve hepatit B aşılarına başlanılır. Eğer anne adayı kızamıkçık geçirmemiş ise rubella aşısı yapılır. Bu aşıların uygulanması durumunda, anne adayının 3 ay gebe kalmaması gerekir. Çünkü aşı ile anne adayına zayıflatılmış virüsler verilir ve vücut bunları rahat bir şekilde yok ederek bağışıklık kazanır. Söz konusu süreçte gebe kalınmaması bundan dolayı önemlidir.

Burada bahsedilen aşılardan tetanos, gebe kaldıktan sonra da uygulanabilir.

Kan Şekeri Ölçümü

Kan şekeri ölçümü, standart bir prosedürdür ve gebelik öncesinde açlık kan şekeri ölçümü şeklindedir. Yani anne adayının kan şekeri açken ölçülür. 12 saat aç kalan anne adayından kan alınır ve ölçüm bu şekilde yapılır. Buradaki temel amaç, diyabet hastalığının araştırılmasıdır.

Şeker testi ile birlikte kanda farklı maddelerin ölçümü de yapılır. Tiroid bezinin görevini ne ölçüde yerine getirdiğini anlamak için TSH hormonuna, böbreklerin kontrolü içinde BUN ve kreatinin seviyelerine bakılır. Bu tür ölçümler, gebelik esnasında bebeğin risk altında olmaması adına çok önemlidir. Risk faktörünün önemli oranda olması, farklı anomalilerin ortaya çıkmasına neden olacaktır.

Vitaminler

Sağlıklı bireylerin vitamin takviyesi almasına gerek yoktur. Fakat gebelik düşünen kadınlar için durum biraz daha farklı olabilir. Özellikle daha önceki gebeliklerinden nöral tip defekti yaşayan anne adaylarının vitamin kullanması adeta bir zorunluluktur. Bu tür vakalarda anne adaylarına gebelikte 3-4 ay önce folik asit başlatılır. Ayrıca sağlıklı olan anne adaylarına da folik asit başlatılması sık görünen bir durumdur. Bu vitaminin gebe kalmayı kolaylaştırdığı ve düşük riskini de düşürdüğü bilinir. Fakat anne adaylarının söz konusu vitamini doktor tavsiyesi olmadan kullanmaması çok önemlidir.

Gebelik öncesi muayene sırasında yapılan kan testlerine bağlı olarak anne adaylarına farklı vitaminlerin verilmesi de söz konusu olabilir. Bu durum, kan değerlerine bağlı olarak kişiler arasında farklılık gösterecektir.

Eski Gebelik Hikayeleri

Gebelik öncesi muayenede, anne adayının varsa geçmiş gebelikleri detaylı olarak incelenir. Bu incelemelerde yaşanan bir takım sorunlar, anne adayının psikolojik durumu, geçirilen fizyolojik değişim ve benzer unsurlara bakılır. Buradan elde edilen veriler sayesinde sonraki gebeliğe yönelik hazırlıklar çok daha doğru bir şekilde gerçekleştirilir.

Yaş Faktörü

Gebelik sürecini etkileyen farklı faktörlerden birisi de yaştır. Özellikle anne adayının yaşı 18’den küçük veya 35’ten büyükse yapılacak prosedürler değişecektir. 35 ve üzerinde olan annelerin gebeliği için yapılan kontrollerin biraz daha farklı olması ve 35+ yaşın riskli kabul edilmesi, yaş faktörünün son derece önemli olduğunu gösterir. 35 yaş üzerinde olup, gebeliği düşünenlerin son 1 yıl içerisinde pap smear testi yaptırması önerilir. Bu testin sonucu gebelik öncesi muayeneye de getirilir ve burada da bir değerlendirme yapılır.

Tıbbi Geçmiş

Anne adaylarının geçmişte geçirmiş olduğu hastalıklar, gebelik sürecini etkileyebilir. Bundan dolayı gebelik önce muayene sırasında anne adaylarının geçmişleri de değerlendirilir. Sahip olunan kronik ve jinekolojik rahatsızlıkların tamamından bahsedilmesi gerekir. Ayrıca geçmişte geçirilen hastalıkların da aynı şekilde doktor ile paylaşılması bir diğer önemli unsurdur. Bu hastalıkların bilinmesi, anne adayının gebeliğe daha doğru olarak hazırlanması adına çok önemlidir. Adayların bazı hastalıkları bilinçli olarak söylememesi, gebelik döneminde farklı sorunlara neden olabilir.

Tıbbi geçmiş değerlendirilirken, anne adayının duygusal ve psikolojik durumuna da bakılır. Gebelikle birlikte anne vücuduna salgılanan çok sayıda hormon olması, anne adaylarının duygusal ve psikolojik durumlarında bir takım değişimlere neden olur. Dolayısıyla gebelik öncesi duygusal ve psikolojik olarak hazır olmayan adayların bir süre daha beklemesi doğru bir karar olacaktır. Tabi burada kararı, uzman hekim vermesi gerektiği unutulmamalıdır.

Gebelik Öncesi Değerlendirme

Yukarıda bahsedilen muayene aşamaları sonucunda bir takım veriler elde edilecektir. Bahse konu bu veriler, kadın doğum uzmanı tarafından değerlendirilir. Yapılan değerlendirme sonucunda ilgili kişinin gebeliğe ne kadar uygun olduğu net bir şekilde anlaşılır. Ayrıca uygulanacak tedaviler ve vitamin desteği ile bir takım risklerin tamamen ortadan kaldırılması da mümkün olabilir.

Buradaki muayenelerin haricinde genel bir check up yaptırılması da yararlı olacaktır. Genel muayene sayesinde ilgili kişinin sağlık profili çıkarılacaktır. Böylece hem olası farklı sağlık sorunlarının erken teşhisi mümkün olacak, hem de gebelik öncesi kişiler kendilerinin farkına varacaktır. Tüm bunlar ise ilgili kişinin gebeliğinin sorunsuz, beklenildiği gibi olması adına çok önemli detaylardır. Söz konusu muayeneleri gerçekleştirecek olan hekimlerin kalitesinin iyi olması gerektiği de unutulmamalıdır.


Sorularınız

Soru Sor

Doktora Sorun
s